75 jaar GAUDEAMUS

'Wij zijn er voor de kunst die morgen pas zal landen'

Met een spontane ingeving legde de oorlogsoverlevende Walter Maas in november 1945 de kiem van Stichting Gaudeamus. Fundamenteel voor de muzikale vooruitgang van Nederland is sindsdien de onwankelbare aanmoediging van Gaudeamus voor nationale en internationale componisten, klankvernieuwers en vertolkers: exploreer, experimenteer, ben kritisch, ontdek en ga door. Pogingen die voor ‘mislukt’ worden aangezien, zijn even belangrijk als de succesvolle.

Vele vruchten van deze aanwezigheid van Gaudeamus achter talloze schermen heeft het publiek inmiddels geproefd. En hoe klinkt muzikale vooruitgang anno 2020? Wat ooit ‘gewaagd’ was, wekt geen verbazing meer. Gaan we achteruit? Nee. Grenzeloos gedreven zullen componisten onder de hoede van Gaudeamus blijven opstaan om het ongehoorde tot onvoorspelbaar leven te brengen. Op deze jubileumpagina biedt de 75-jarige een blik in haar woelige verleden, het onverwachte heden en de ongekende toekomst.

Jubileum

BESTEL HET JUBILEUMBOEK

Ter gelegenheid van het jubileumjaar maakten we de bundel ‘How the unheard-of comes to unpredictable life’. Deze prachtige bundel van 5 boekjes bevat bijzondere verhalen uit de geschiedenis van Gaudeamus sinds 1945.

Honderd metronomen in beweging. Wat in 1963 een muzikaal waagstuk was, haalt zich bijna zes decennia later al lang niet meer de woede van het publiek op de hals. Experimentele muziek vinden we nu eerder ‘ontoegankelijk’ dan onacceptabel, verklaart Persis Bekkering. Zijn we iets verloren? Kan rebellie in de kunst nog wel bestaan? En is het nieuwe nog wel beter, vraagt de schrijver zich af. Weegt verbinding niet zwaarder? Een onverwacht veranderend uitgangspunt uit avant-gardistische hoek komt boven.

Jubileum

EEN BEELDENDE VERTELLING VAN (MUZIKALE) WEETJES UIT DE GESCHIEDENIS VAN GAUDEAMUS

Gaudeamus viert 75 jaar. Wist je dat dat een zeer passende gelegenheid is om te verklappen wat misschien vergeten moest worden. Om te herinneren wat niet vergeten mag worden. Verbaasd te zijn over al die momenten waarop zo veel mis kon gaan. En er alsnog zo veel goed kwam. Te lachen over onbezonnenheid. En stil te staan bij de waarde van onvoorspelbaarheid.

Een opmerkelijk muziekstuk uit liefde voor de nacht. Twee kunstenaars uit verschillende hoeken van de wereld krijgen een ander kompas. Op welke manier zullen ze elkaar begrijpen? Hoe kan het ongrijpbare verlangen om in collectiviteit te creëren zijn eigen vorm vinden? Dit zijn de ideale ingrediënten voor een volledig intuïtief experiment. Gaudeamus is dapper genoeg om hier ruimte voor te bieden, zonder te weten wat het resultaat gaat zijn. In het moment zelf zal de precieze uitkomst zich pas aan ons openbaren.

‘Gaudeamus-muziek’ is niet meer strikte neo-avant-garde, niet enkel de makkelijk-scoren vermenging met popmuziek, niet meer de platgeslagen hernieuwde-neo-spiritualiteit of de ellenlang tergende voortzettingen van het minimalisme. Gaudeamus-muziek is niet meer. Ze is ook niet minder. Ze is Kaptijn, Andriessen, Oliveros, Korsun, Van der Aa, Tsoupaki, Kyriakides, Bettison, Ayres, Grahl en kan veel meer zijn. Gaudeamus-muziek is vooral niet—zou dat niet moeten zijn—de stempel die de tijdsgeest erop drukt, niet wat de eigentijd eist of verlangt. Ik verlang een muziek die zich tegen de tijd keert. Een muziek die haar eigen tijd markeert. Een muziek, wellicht, voor de eeuwigheid.

Jubileum

BASED ON ‘WALTER MAAS & THE CONTACTORGAAN ELEKTRONISCHE MUZIEK: A LIFELINE FOR ELECTRONIC MUSIC IN THE NETHERLANDS’ BY KEES TAZELAAR

From the outset, Dutch electronic music found itself in between two principal European trends: the musique concrète introduced by French radio in 1948 and the German elektronische Musik that emerged from 1951 onwards at the Cologne broadcast station. The first real Dutch electronic music studio was built in 1956, not by a broadcasting company but, remarkably enough, by the acoustics department at Philips Research Laboratories as part of a research program. Around the same time as Philips was establishing the first Dutch studio for electronic music, Walter Maas, director of the Gaudeamus foundation for contemporary music, took steps that led to the founding of the Contactorgaan Elektronische Muziek (Electronic music contact organization), or CEM.

Jubileum

GAUDEAMUS: ALS 75-JARIGE JONGER DAN OOIT

Muziekpublicist Thea Derks is gespecialiseerd in moderne muziek. Al sinds eind jaren ’80 is een jaarlijks bezoek aan Gaudeamus een ‘vaste prik in mijn concertagenda’. Voor de programmatoelichting bij het openingsconcert van de Gaudeamus Muziekweek 2020 vroegen we haar om terug te kijken op de Gaudeamus-geschiedenis die zij meemaakte.

Geschiedenis ontstaat op elk moment. Op een zondagmiddag. In een gloedvolle aanbeveling. Na tientallen telefoontjes. Door te luisteren. In het besluit nooit op te geven. Premières klinken. Stokjes worden doorgegeven. In vol vertrouwen. De tijd verstrijkt. Pioniers brengen nieuwe ontginningen voort.